كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

256

ده سفرنامه ( فارسى )

نمود پس از درگذشت فتحعلى شاه حسينعلى ميرزا خود را پادشاه خواند و به تخت سلطنت جلوس كرد و به نام حسينعلى شاه به نام خود سكه زد و پسر بزرگ خود رضا قلى ميرزا نايب‌الاياله را وليعهد كرد اما طولى نكشيد كه فتنه او با تدبير قائم‌مقام فراهانى منجر به شكست شد و حسينعلى ميرزا به اتفاق برادرش حسنعلى ميرزاى شجاع السلطنه كه با هم متحد و هم‌پيمان بودند به وسيله منوچهر خان معتمد الدوله دستگير و تحت الحفظ روانه تهران گرديد . قبل از ورود به تهران به دستور محمد شاه شجاع السلطنه را در بين راه از هر دو چشم نابينا ساختند ولى حسينعلى ميرزا پس از انتقال به تهران در برج‌نوش زندانى گرديد تا سرانجام در همان جا درگذشت . ( 5 ) محمد نبى خان پسر آقا كوچك تاجر شيرازى در سال 1183 ه ق متولد ، و در سال 1230 ه ق در شيراز درگذشت . محمد نبى خان چون مادرش فيروزه خانم قبل از ازدواج با آقا كوچك زن آقاى دوگلاس نماينده كمپانى هند شرقى در بصره و بندرعباس بود روابط بسيار نزديكى با انگليسها داشت و يك بار هم از طرف دربار تهران به عنوان سفارت به هندوستان رفت . محمد نبى خان پس از مراجعت از هندوستان از طرف حسينعلى ميرزا حاكم فارس به جاى شيخ عبد الرسول خان به حكومت بندر بوشهر منصوب گرديد و بعدها نيز در سال 1223 ه ق به سمت وزير فارس برگزيده شد سرانجام ستاره اقبال محمد نبى خان افول كرد و از طرف فتحعلى شاه به تهران احضار گرديد و تمام اموال و دارائيش ضبط گرديد . محمد نبى خان پس از آنكه كليه اموالش مصادره شد از ترس جان در بقعه مير سيد محمد در شيراز بست نشست و تا آخر عمر در يكى از حجرات آن امامزاده اقامت داشت .